3 . ورود و گسترش اسلام در هند تاريخ گسترش اسلام در شبه قارهء هند به سدهء يكم هجرى بازمىگردد ، اما به دليل ديرپايى حكومت تيموريان « 1 » و نيز اهميت آثار تمدنى به جا مانده از دوران آنها مناسب به نظر مىرسد كه گسترش اسلام در هند نيز بر پايهء حكومت آنان تقسيم گشته و مورد بحث و گفت‌وگو قرار گيرد . 1 - 3 . گسترش اسلام پيش از مغولان كبير در اين دوره گروهها و خاندانهاى زير هر كدام به اندازهء توان و فراخور حال خود و نيز انگيزه‌هايى كه براى حضور در هندوستان داشتند ، در گسترش اسلام ايفاى نقش كرده‌اند . 1 . بازرگانان عرب : عربهايى كه تا پيش از ظهور اسلام با هند جنوبى داد و ستد داشتند ، پس از اسلام تلاشهاى بازرگانى با تبليغ دين همراه ساختند . « در فاصلهء سال پنجاه تا اواخر قرن اول هجرى كه هند دچار آشوبهاى سياسى و منازعات مذهبى بود ، عربهاى تازه مسلمان فرصت را غنيمت شمرده بدان سرزمين مهاجرت كردند و در سواحل مالابار « 2 » رحل اقامت افكندند . سادگى عقايد اسلامى بر افكار هندوان تأثيرى عميق نهاد و در اندك زمانى يعنى در همان 25 سال نخست ، گروه بزرگى از آنان حتى سلطان مالابار به دين جديد گرويدند . « 3 » اما پس از اين دورهء كوتاه و به ويژه پس از گسترش اسلام در شرق ، فعاليتهاى اسلامى در هند ماهيت كشورگشايى به خود گرفت و خاندانهاى خلافتى و سلطنتى اقدام به پيشروى نظامى در آن سرزمين كردند . 2 . بنىاميه : نخستين حملهء مسلمانان به هند در دوران خلافت وليد ( 87 - 97 ه / 705 - 715 م ) انجام شد . وى لشكرى را به فرماندهى محمد بن قاسم به سند گسيل داشت . محمد در آنجا با مردم

--> ( 1 ) . تيموريان هند يا گوركانيان هند ، عنوان سلسلهء امپراتوران مسلمان هند است كه از 932 ه . ق تا 1274 ه . ق در آن‌سرزمين فرمانروايى كرده‌اند . به سبب اينكه امير تيمور ، جد مؤسس اين سلسله ، مدعى انتساب به خاندان چنگيز خان مغول بود ، اين سلسله در هند با عنوان مغول و مغول كبير مشهور شدند . مؤسس تيموريان هند ظهيرالدين بابر بود كه در شعبان 932 ه . ق در هند به تأسيس دولت پرداخت و پس از او پسرش همايون پادشاه و سپس اكبرشاه پسر همايون به سلطنت رسيدند و بعد از اكبر سلاطين ديگرى از اين سلسله در هند حكومت كردند . در بين امپراتوران اين سلسله اكبرشاه ، جهانگير و اورنگ زيب شهرت بيشترى دارند . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 2 ) . مالابار : نام پهنهء ساحلى ايالات ميسور و كرالا ، هند واقع در ميان درياى عربستان و گاتهاى غربى . ( دايرة المعارف‌فارسى ) ( 3 ) . اسلام صراط مستقيم ، ص 359